Sərlövhə

İlk baxışdan sevgi, yoxsa beynimizdəki obraz?

Dekabrda kişi və qadın seçimləri haqqında yazanda, sevgi haqqında da yazacağımı bildirmişdim. Sevgi həddindən artıq geniş mövzu olduğundan, uzun-uzadı yazmağın mənasını görmürəm.
İlk baxışdan sevgi haqqında fikrimi bildirmək istəyirəm. İlk baxışdan sevgi varmı? Yoxsa sevgi zamanla formalaşır? Gördüyümüz insan ilk baxışdan xoşumuza gəldiyi zaman göz bəbəklərimizin böyüməsi, ürək döyüntülərimizin sürətlənməsi, bədən temperaturmuzun artması ilk baxışdan sevginin göstəricisidirmi? 
Bu yazını yazmamaışdan öncə axtarış sistemlərində bu mövzuya dair məqalələr oxudum. Mənim özümə də maraqlıdır axı bu ilk baxışdan sevgi nə olan şeydi? İndiyə kimi alimlər heç bir ortaq məxrəcə gələ bilməyiblər bu mövzuda. 
İnsanla rastlaşərkən onun bizi cəlb etməsi, xoşumuza gəlməsi anında beynimizdə bir neçə hormon ifraz olunmağa başlayır, sinir sistemimizin fəaliyyətini, qan-damar sisteminin hərəkətini pozmağa qadir olur. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki bəziləri sevmək istəmir. Normal həyatın gedişatını pozmağa qadir olan sevgi, həyatımızı alt-üst etmək gücündədir. Məsələn reinkarnasiyaya inanan insanlar elə hesab edirlər ki ilk baxışdan sevgi keçmiş həyatımızda bizimlə sevgili olmuş, həyatını bölüşmüş insanla yenidən bu həyatda qovuşmaqdır. Bəziləri üçün ilk baxışdan sevgi sırf genetik səviyyədə baş verən prosesdir. Yəni, biz insanı görürük, onun bizim gələcək nəsil artımağımızda nə qədər yararlı olub-olmamağını müəyyənləşdiririk. Bəziləri isə elə hesab edirik ki bizimilk baxışdan bəyəndiyimiz, aşiq olduğumuz şəxs bizim valideynlərimizlə hansısa üz cizgi, və ya mimiklarıyla bənzər olduğuna görə beynimiz onu doğma insan kimi qavrayır. Məsələn, bəzən bu özünü qızların atalarına bənzər, oğlanlarınsa analarına bənzər qadınlara üstünlük verməsindən irəli gəlir. Bir variantda var ki biz zamanla beynimizdə formalaşdırdığımız obraza uyğun birisinə rast gəldikdə ona aşiq olduğumuzu düşünürük. Bu valideynlərimizə bənzəməyən də ola bilər. Bizim üçün göz, dodaq formalarının, üz cizgilərinin müəyyən yığılmış kompleks şəklində olması rast gəldiyimiz şəxslə üst-üstdə düşməsinin nəticəsi kimi ortaya çıxır. Kiminsə dolğun dodaqlı, kiminsə mavi gözlü insanlardan xoşu gəldiyində bu cizgilərə rast gəldiyi şəxsi bəyənməsi normaldır. 
Şəxsən mənim üçün ilk baxışdan aşiqlik sonradan sevgiyə keçməyə də bilər. Zaman keçdikcə insanın xüsusiyyətləri, fikirlərinin, həyata baxışlarının bizim xüsusiyyyət, xasiyyət və həyata baxışlarımızla üst-üstə düşməməsi konfliktdə gətirir. Sevgi çox vaxt kor olur. Amma sevginin gözləri açılanda hər şey ortaya çıxır. Sevgi bir il yarımdan üç ilə qədər sürür və bədilik xarakteri daşımır. Sadəcə sevgi enerji olduğundan bir növdən digərinə keçir. Uzun müddət bağlı olduğumuz insandan sevgi keçəndən sonra da ayrılmaq çətin olur. Bağlılıq böyük qüvvə olduğundan bəzən sevgini də aşır. Sevgi bağlılıq da yaradır. Bağlılıq da sevgi yaratmaq gücünə malikdir. Uzun müddət ünsiyyətdə olduğumuz şəxslə zaman keçdikcə sevdiyimizi də anlayırıq. Uşaq vaxtı eşitdiyim hekayətə görə sevgi kor olur dəlilik isə onun əlindən tutur. Səbəbsə hormonların normal psixikamızın pozduğuna görə bu hal baş verir. 
Amma sevmək gözəldir. Bəzən qarşılıqsız sevgi əzab versə də gözəl olur. Lakin hər kəsə qarşılıqlı sevgi arzu edirəm.
Bəs siz ilk baxışdan sevgiyə inanırsız?

Mingəçevirdən xoş xatirələr.

Martın 10-12 arası ikinci dəfə idi ki Mingəçevir şəhərinə səyahət edirdim. Noyabrda və bu ay səyahətimin əsasə səbəbi “Əhalinin həssas qruplarının sosial-iqtisadi hüquqlarının təmin olunmasında vətəndaş cəmiyyətinin rolunun gücləndirilməsi” layihəsi çərçivəsində açıq məlumatlara dair təlim idi. Keçən dəfəki kimi iki qrupdan təşkil olunan təlimin birinci ilk 3 günlüyə mən getmişdim. 

Təlim Mingəçevir Valideynlər Assosiasiyası, Çexiya  (“Transitions”) və Polşadan (“Linking”) olan tərəfdaşları ilə birgə  Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi və BMT-nin İnkişaf Proqramı tərəfindən həyata keçirilir. Təlim Mingəçevir Media mərkəzində baş tutur. Layihənin rəhbəri Fərman Nəbiyev keçən dəfə ki kimi bizi xoş üzlə qarşılayaraq, qalacağımız yerlərə yerləşdirdi. 

Noyabrda olarkən mən qrupla bərabər Mingəçevir Tarix muzeyinə getmişdim, bu səfər isə Mingəşevir Dövlət Dram teatrına "Milli teatr" günümüz münasibəti ilə baş çəkdik. Bundan savayı teatrında nəznində təşkil edilmiş kinoteatrda da belə film izlədik. Bu şəhərə mən aşiq oldum. Geniş parkları, mülayim havası və mehriban əhalisi var. Sevirəm bu cür şəhərləri. Səsdən-küydən uzaq və hüzur içində həyat. Şairlərin vəsf etdiyi Kür həmişə ki kimi gözəl idi və onun sahilində dolaşmağın bir başqa ləzzəti var. 

Fərman müəllimlə həyat yoldaşı Yeganə xanımın qrup uşaqlarına münasibəti və təlimin yüksək səviyyədə təşkili bizi sevindirməyə bilməzdi. Bu təlimlərdə əsasən dövlət strukturları işçiləri və eləcə də qeyri-hökümət təşkilatlarından nümayəndələr olur. Təlimə ölkəmizin müxtəlif bölgələrindən nümayəndələr təşrif buyurmuşdu. Təlimçimiz media üzrə mətəxəssis Lyaksey Lyavonçik idi. O bizə müxtəlif media alətləri vasitəsi ilə məqalələrin yazılmasında yardımçı vasitələrdən istifadə qaydalarını nəzərə və əyani olaraq istifadəsini göstərdi və praktiki olaraq biz o vasitələrdən təlim zamanı istifadə etdik. Təlimçi ilə ünsiyyətin qurulmasında xüsusi yeri Kərim Əliyev tutdu. Kərim Əliyev Mingəçevir Dövlət Universitetində, İngilis dili fakültəsində, Praktik tərcümə və ingilis ədəbiyyatı tarixindən dərs deyir. Kərim müəllim sinxron olaraq, Azərbaycan dilindən İngilis dilinə və İngilis dilindən Azərbaycan dilinə bizim ünsiyyyətimizi qurmaq üçün danışıqlarımızı tərcümə edirdi. Növbəti təlim qrupu 17-19 mart tarixlərində Mingəçevirdə olacaqlar. Bu layihə bir il ərzində nəzərdə tutulmuşdur. Layihə rəhbərinə və əməyi keçən hər kəsə dərin minnətdarlığımı bildirirəm. Xoş xatirələr üçün çox sağ olun.

Gəl görüşək, yaxud sən mənim heç xoşuma gəlmədin.

Gək görüşək. Biz niyə əks cinsin nümayəndəsini bəyənir, onunla münasibət qurmaq istəyir, onu gələcək övladlarımızın valideyni görürük?
Bu sualla mən feysbukda status yazmış, "Sizin mentallitet" səhifəsi statusu bəyənərək bölüşmüşdü. Yazılan rəylərdən belə qənaətə gəlmək olur ki kişi cinsinin nümayəndələri üçün qadının görünüşü elə də önəm daşımır. Yox, o anlamda yox ki vecsizdirlər. Əsla. Sadəcə qadınlar qulaqları ilə sevər, kişilər gözləri ilə deyimi heç də həqiqətə uyğun gəlmir. Xoş sözü hər iki tərəf sevir, görünüşü də elə. Sadəcə nəzərə alsaq ki seçən tərəf həmişə qadınlardı bu baxımdan da onlar kişini ilk növbədə görünüşünə görə seçirlər. Məsələ burada instinktlərdədir. Qadınlar gələcək övladlarına ata seçərkən, onların sağlam nəsil yetişdirilməsi üçün kişinin sağlam, və yaraşıqlı olması xüsusi şüuraltı önəm daşıyır. Kişilər qadının sinəsinə baxması təkcə sinə formalarını sevməklərində yox, eləcə də gələcək uşaqlarının analarının süd vermək qabiliyyətinə, çanaqlarının genişliyi isə körpə bətnində necə sağlam şəkildə daşınması durur. Əlbət ki qadın kişiyə, kişi isə qadına baxarkən şüurlu şəkildə bu haqda çox vaxt düşünmür. Qadınların övladlarına ata seçərkən onun imkanlı olması da şüuraltıdır. Övladlarının gələcəyini təmin etmək üçün onlar daha imkanlı şəxs seçmək istəyirlər. 
Keçirdiyim sorğuda kişilərin  çox hissəsi qadınların görünüşündən çox onların nə qədər ünsiyyətə meyilli, maraqlı olmasını önə çəkdikləri halda, qadınlar daha çox yaraşığa, yəni görünüşə önəm verdiklərin vurğulayıblar. İlk baxışdan yaranan simpatiya və ya antipatiya sonralar öz təsdiqini heç də həmişə tapmır. Ünsiyyət zamanı insanları tanımağa başlayırıq. Bu zaman onların bizlə üst-üstə düşən və düşməyən fikirləri, idealogiyaları, inamları söhbətin mövzusu olduğunda bizim nə qədər uyğun gəlib, gəlməməyimiz aydınlaşır. Qadın vəkişi münasibətlərində təkcə fikir uyğunluğu yox, fiziki uyğunluq da mühüm yer daşıyır. Bədən quruluşları, seks zamanı xüsusi bir yer tutmasa da seksin özü münasibətdə əsas yerlərdən birini tutur. Nigahın pozulması təkcə xasiyətlərin müxtəlifliyi deyil, temperamentlərin də təzadlı olmasından irəli gəlir. Həddindən artıq çılğın, ehtiras dolu birisinə, sakit təbiətli seksdən zövq almayan insanla yaşamaq əzabdan başqa bir şey olmur. Bu zaman həmin şəxs bu hərəti başqasında axtarmağa başlayır. Xəyanətlərin çoxu temperament fərqliliyindən baş verir. Amma bu haqda başqa vaxt yazacağam. 
İlk baxışdan eşq deyilən anlayış demək olar ki yoxdur. Biz sadəcə şüuraltı olaraq ideal hesab etdiyimiz bir model formalaşdırırıq.Bu model ətrafımızdan, gördüklərimizdən, oxuduqlarımızdan formalaşır və biz beynimizdəki bu modelə uyğun bir şəxsə rast gəldiyimiz zaman beynimiz bu şəxsn görünüşü ilə eyni anda sinxronlaşdırma aparır və həmiş şəxs skaynerdən bir növ keçirlir. Bənzərlik çox olduğu halda bizə bu insana aşiq olduğumuz kimi gəlir. Sevgidə belə deyil. Aşiqlik heç də həmişə sevgiyə keçmir. Biz sevərkən beynimiz bir neçə hormon ifraz etməyə başlayır. Sevgi minimum 18 aydan, maksimum 3 ilə qədər davam edə bilər. Bu hormonların bəziləri başqa zamanlarda da ifraz olunur. Bu haqda da başqa zaman yazacağam.
"Mən insanın daxilinə fikir verirəm" deyimləri heç də həqiqətə uyğun gəlmir. Yuxarıda sadaladıqlarımdan irəli gələrək görünüş mühüm roldaşıyır. Biz daha sonra daxilinə, yəni, düşüncəsinə, biliyinə, həyata baxışına fikir veririk. Bu daha sonra önəm kəsb etməyə başlayır. beləki xoşumuza gələn birinin ağızını açdıqdan sonra ona qarşı simpatiyamız itir yaxud güclənir. Bu hadisə əksinədə baş verir. Xoşumuza gəlməyən birisi ilə müəyyən səbəblərdən ünsiyyətə girdiyimiz zaman düşüncələrimizin üst üstə düşməsi o şəxsdə simpatiya yarada bilər. 
Bizim seçimlərimiz, kimləsə görüşmək, onunla ünsiyyət qurmaq bu öncə bizim ehtiyaclarımızdan irəli gəlir. İçimizdəki boşluq doldurulsun, eqomuz tətmin edilsin deyə biz tanışlıqlar axtarır, yeni insanlar tanıyır və bu yolla özümüzü "doydururuq". İnsanlar bir birlərini virtual, yaxud real olaraq birinci görünüşə baxırlar.
Bütün bunların başında izdivaca girmək, özümüzdən sonra nəsil buraxmaq və boşluqları doldurmaq niyyətindən savayı bir şey deyildir. 
P.S. Sizə qarşılıqlı sevgilər diləyi ilə növbət yazılarımda görüşənədək. 



O bir gün küsdü tanrıdan....

O bir gün küsdü tanrıdan
Dedi: "Səni daha danışdırmıram
Sənə inanmıram, səni sevmirəm
Sən buna indi sınaq deyirsən?
Övlad öldürənlərə övlad verirsən
Mənə gəlincəsə boş beşik ilə
Gözü yaşlı qoyub, sınaq edirsən".
O bir gün küsdü tanrıdan
Ayrıdı özündən bütöv dünyanı
Sevdiyi qadını bütöv dünyaydı
İblis tək tanrıya üsyan edərək
İsti yuvasından çıxıb gedərək,
Beləcə bu insan küsdü tanrıdan
Əfv qapıları açıqdır, insan
Bir gün sən də qayıdacaqsan
Dönəcək ümidlər, inamlar sənə
Xoşbəxtlik qadınınla girəcək evə
Küsülülük qalacaq sənə dünyadan
Qaçan yerin hara? Barışacaqsan
Yadında qalanlar deyəcək sənə
O bir gün küsdü tanrıdan....
03.12.2016

Şairəm, bilirsən?


Şariəm, bilirsən necə əzabdır sevmək

Necə gecələr yatmamaq
Öz ruhunla sevişmək?
Şairəm, bilirsən necə iyrəncdir özgə əllər?
Necə qorxuncdur özgə qollarda
Özgə dodaqlar, özgə yataqlarda
Özgə insanlarla çəkişmək?
Şairəm, bilirsən nədir incidən
Nədir üzən, nədir küsdürən?
Səni sevən birisini sevə bilməmək
Üzərək, üzülərək, istirab çəkmək
Şairəm bilirsən mən hey susuram
Üzümdə təbəssüm, gözlərimdə qəm
Şairəm, şairəm axı bilirsən
Sevmədən sevirəm bu sevgi bəlkə
İşgəncə olsada mən ki xoşbəxtəm
Şairəm, bilirsən mən axı dəliyəm
Dəlilər nə anlar dünya işindən
Gələcək keçmiş tək 
Keçməmiş demək
Şairəm, bilirsən? 
Bilirsən, gülüm.
Bir son var, yox deyil axı o ölüm
Şairəm, ölmüşəm basdıran yoxdur
Şairəm mövcud yox sən yalnız yaşa
Şairəm, xoşbəxt ol, 
Şairəm, var ol.
P.S. Sevdiyim şairəyə

Şairə Bənövşə Mahmudqızına ithaf olunur.

Bookmate saytı haqqında

Bu səfər mən sizə Azercell şirkətinin birgə istifadəyə verdiyi Bookmate tədbiqinin saytından danışacağam. Bookmate - abunəlik əsasında elektron kitablar oxumaq üçün xidmətdir. Bookmate Android, iOS, Windows Phone əməliyyat sistemlərinə malik olan telefon və planşetlər üçün tədbiqdən ibarətdir. Lakin bundan başqa rəsmi sayta malikdir və tərəfdaşlarlarına uyğun olaraq saytın o tərəfdaşa uyğun səhifələri mövcuddur. 
Azercell şirkətinə aid olan Bookmate səhifəsinə Bookmate Azercell linkinə klikləməklə keçid edə bilərsiniz.
Abunəlik pulladır. Amma Azercell öz abunəçilərinə 7 günlük pulsuz abunəlik hədiyyə edir. Bunun üçün göstərilmiş xanada öz mobil nömrənizi daxil edərək, "Oxumağa başla" xanasına klikləməlisiz. Ancaq bir şeyi unutmamalısız ki 7 gündən sonra siz pullu abunəliyə keçirsiz və hər gün üçün ƏDV daxil olmaq şərtiylə sizin balansınızdan 0.15 AZN çıxılacaqdır. 
Nəzərinizə çatdırmalıyam ki 3,5 AZN aylıq ödəniş haqqı ödəyərək siz Bookmate vasitəsilə istənilən kitabı oxuya və öz kitabxananıza əlavə edə bilərsiniz.  Hər bir abunəçi Bookmate-dən 1 həftə ərzində pulsuz istifadə edə bilər.

Həmçinin Bookmate-dən bir aylıq yox istəyinizə uyğun gündəlik, həftəlik və hətta illik qoşula bilərsiniz.

Bunun üçün aşağıda qeyd olunan açar sözlərindən birini telefonun ekranında yığın və xidmətdən faydalanın

*501# - 1 gün - 0.15 AZN
*507#- 7 gün - 0.99 AZN
*530#- 30 gün - 3.50 AZN
*590#-90 gün - 9 AZN
*180#-180 gün-16 AZN
*366#- 1 il - 30 AZN
Abunəliyi durdurmaq üçün isə *569# YES yığmaq bəs edir.


Qeyd: 
  • Bookmate tətbiqindən pulsuz istifadə etmək mümkündür, lakin bu təqdirdə siz məhdud sayda (xüsusən də klassik ədəbiyyatı) oxuya bilərsiniz.
  • Aylıq abunə haqqı hər ay yenilənir.
  • Tətbiqi cihazdan sildikdə xidmət deaktiv olunmur və hər ay 3,5 AZN aylıq abunə haqqın tutulması davam edir. Xidməti deaktiv etmək üçün tətbiq və ya sayt üzərindən ayarlara daxil olaraq avtoyenilənməni dayandırmaq lazımdır. 
  • Deaktivasiyadan sonra xidmət ayın sonunadək istifadədə qalacaq və növbəti aydan yenilənməyəcək. Mənbə :Bookmate tarif

Nömrənizi 994 kodu ilə daxil etdikdən sonra "Oxumağa başla" xanasına tıkladıqdan sonra bu cür səhifə açılacaqdır. Siz nömrənizi qeyd etdikdən dərhal sonra sizə təsdiq kodu gələcəkdir. Həmin təsdiq kodunu "Təsdiq kodunu daxil edin" xanasına yazmalısınız. 
Əgər Kod gəlmədisə, "Təkrar göndər" hissəsinə klikləyin. Öncədən qeyd etdiyiniz mobil nömrənizi dəyişdirmək istədiyiniz təqdirdə "Nömrəni dəyiş" hissəsinə klikləməyiniz kifayət edəcəkdir. 
Təsdiq kodunu daxil edib, ox işarəsinə kliklədikdən sonra yeni bir səhifə açılacaqdır. Bunda öncə dediyim kimi əgər sizin əməliyyat sisteminiz Android iOS, yaxud Windows Phonde olduğu halda siz əməliyyat sisteminizin tətbiq marketlərindən Bookmate tətbiqini smartfonunuza köçürdə bilərsiz. Android sisteminə uyğun olaraq  Google Play, iOS üçün App Store və Windows Phone uyğun olaraq Windows Store olacaq. Əgər sizin smartfonunuz yoxdursa, bu zaman siz "Saytdan oxu" hissəsinə klikləyərək, saytdakı elektron kitablar olan səhifəyə keçid edə bilərsiniz. Əgər saytla əlaqədar hər hansı sualınız varsa, göstərilmiş elektron poçt ünvanı ilə əlaqə saxlamaq olar. 
"Saytdan oxu" hissəsindən keçid etdikdən sonra açılan pəncərədən səhifənin dilini, axtaracağınız kitabların dilini  və yaradılmış profilinizə keçid edə bilərsiniz. Bundan savayı "Nə oxuyurlar" bölməsində abunə olduğunuz şəxslərin nə oxuduqlarını, "Mənim kitablarım" bölməsində hal-hazırda oxuduğunuz, sonra oxumaq üçün işarələdiyiniz, bütün kitablar və sayta yüklədiyiniz kitablar var. Eləcə də bu səhifədə: kitablar, rəflər, sitatlar və Bookmate saytında sosial şəbəkələr vasitəsi ilə əlaqələndirilmiş dostlarınızın profillərinə abunə ola bilərsiniz. Bundan başqa siz öz profilinizə daxil olaraq, ad və soyadınızı, özünüz haqqında bir neçə söz, şəxsi saytınızın linkini əlavə edə, elektron poçt, şifrənizi, doğum tarixinizi dəyişdirə bilərsiz. Kitab, müəlliv və janr xanasını isə axtarış üçün nəzərdə tutulmuşdur. 


Axtarışa verdiyiniz kitabın səhifəsində dərhal oxumaq üçün "Oxu" xanasına klikləməyiniz bəs edir. Sağ tərəfdə "Təəssürat" xanasına klikləyəndə kitab haqqında təəssüratlarınızı yaza bilər, kitabı rəfə əlavə edə bilər, əgər artıq kitabı oxumusunuzsa "Artıq oxumuşam" xanasına klikləyə bilərsiz.Paylaş bölməsində kitabı sosial şəbəkələrdəki profillərinizdə bölüşə bilərsiniz. Digər üç nöqtə kimi göstərilmiş hissə isə kitabı gizlin oxumaq və silmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Səhifənin aşağısında kitab haqqında saytın digər istifadəçilərinin təəssüratları yazılmışdır. 


Diqqətinizə yetirmək istəyirəm ki siz başqa şəxsə də abunəlik hədiyyə edə bilərsiniz. Bunun üçün ya axtarış zamanı çıxmış kitabın aşağı səhifəsinə gələrək "Abunəlik hədiyyə et" xanasına klikləmək, 
yaxud da brauzerin ünvan sətrində https://bookmate.com/gifts yazmaq lazımdır. Bookmate Hədiyyə

Bundan savayı açılmış səhifədə "Abunəlik hədiyyə et" xanasına klikləyəndə kiçik pəncərə açılır. Açılan pəncərədə sizə uyqğun hədiyyə paketini seçirsiniz. 
Məndən bu qədər :) Sizə xoş mütaliə və qiraətlər :)

Mənə əlvida demədən

Onun kəndirdən sallanan meyidi hələ də gözlərimin önündən getmir. Gömgöy bədəni, ağzından çıxmış dili, bərəlmiş gözləri, yerə yanı üstə düşmüş kətil, onun boğazını ilan tək sarmış kəndir, havada qalmış əl və ayaqları az qala hər gecə yuxuma girir. Niyə həyat bu qədər amansızdır? Niyə mən onu indi, ona bu qədər ehtiyacım olduğu vaxtda itirdim?
O xərçəngə tutulduğu xəbərini alanda hamımız təəccüb və kədər içindəydik. Hər şey yaxşı olmasa da, yaşamımız heç də pis deyildi. O, imkan daxilində işləyir, qardaşımın gətirdiyi maaşa göz dikmirdi. Anamınsa qazandığı qəpik quruş isə ailəmizə elə də kömək etmirdi. Ən azından onun varlığı bizə bəs edirdi. Amma bu xəbər bizi necə sarsıtmışdısa, onun intiharı bizə bir o qədər də dağ çəkdi.
Həkim müalicəsi olduğunu bildirdi, lakin müalicə üçün çox pul gedəcəyini də xatırlatmaqdan yan keçmədi. Kimyəvi terapiya, alınacaq iynə və dərmanlar çox pul tutduğundan biz müalicəyə dərhal başlaya bilmədik. Anam  bütün qoyum-əqrəbanı, tanış-tunuşu arayıb vəziyyəti bildirdi. Yardım istəməkdən başqa çarəmiz qalmamışdı. İçlərində çox az adam yardım əlini uzatdı. Yox, mən heç kimi qınamıram. Çox çətin dönəmdə yaşayırıq. Hər şeyin bahalaşdığı bir vaxtda kimdənsə nəsə ummaq doğru deyil. Sadəcə mən onun xilas olmağını istəyirdim. Çoxu bizdən bu xəbərdən sonra üz döndərdi. Borca pul istəyən kimi bir çoxu bizi elə bil tanımırmış kimi aparmağa başladı. O, belə münasibəti görüb, dəhşətə gəlsə də bizə heçnə demirdi. Biz isə səylə pul toplamaq, onun müalicəsi üçün lazımı məbləği yığıb, kimyəvi terapiyaya başlamaq istəyirdik. Həkim qəti bir müddət qoymamışdı, amma bildirdi ki əgər yaxın üç aya müalicəyə başlamasaq, onun ağrıları baş qaldıracaq və ağrılara dözmək çox çətin olacaq. Onda mədə xərçəngi vardı. Uzun müddət keyfiyyətsiz qidalanması, həyat şəraiti onun orqanizmində özünü göstərmişdi. Hər şeyin ən yaxşısını bizim üçün alsa da, özünə qıymırdı. Hər şeyin ən yaxşısı övladlarına qismət olmalı idi.
Biz əməliyyat olunub olunmaması haqqında soruşanda, həkim bildirdi ki əməliyyat olunsa belə, bu ona elə də kömək etməyəcək. Heç əslində kimyəvi terapiyanında nəticəsinin müsbət olacağı ümidi yoxdur. Sadəcə yoxlamaq lazımdır, bədəni müalicəni götürəcək və xəstəlik geri çəkiləcəkmi, yoxsa yox.
Pul yığdığımız və bankdan kredit götürdüyümüz vaxtlarda onun ağrıları başladı. Anam tibb bacısı olduğuna görə ona imkan daxilində ağrı kəsici iynə vurur, dərmanlar verirdi. Bu ağrıkəsicilər də ucuz dərmanlar deyildi. Həm də uzun müddət ağrıkəsici vurduqda bədən buna öyrəşir və insan keyləşir. O, buna yol verə bilməzdi. Ömür boyu beynini işlədən, ağıllı olan bir şəxs ağrıkəsicilərlə dolanmağı özünə təhqir hesab edirdi. Yadımdadır bir dəfə onun ağrısı necə tutdusa, qarşımızda çapalamağa başladı. Ağrılardan dırnağı ilə döşəməni cırmaqlamışdı. İndi isə onun cırmaqladığı yerləri öpürəm.
Bu ağrılar artıq onu taqətdən salmışdı. Nə normal yemək yeyə bilir, nə tualetdən normal istifadə edə bilirdi. Həyat cəhənnəmə çevrilmişdi. Adi su belə onun üçün az qala indicə vulkandan püskürülmüş lava udmuş kimi gəlirdi.
Mənim səhərdən axşama kimi işləməyimə baxmayaraq, işdən sonra əlavə işlərdə götürürdüm. Bu da lazımı məbləğin yığılmasına azca da olsa kömək edirdi. Biz kimyəvi müalicəyə başladıq. Bir müddət müalicə olunsa da, pulumuz bitmək üzrəydi. O, bunu əla başa düşür, hey fikrə dalar, bir söz deməzdi. Çünki taqəti yox idi. Haydan düşmüş bədəni, yeriyən ruha bənzəyirdi.
Həmin gün mən evə həmişəkindən daha tez gəldim. Darvazanı açıb, içəri girdikdən sonra tez özümü evə çatdırmaq istədim. Özümdə o anlaya bilmirdim ki niyə ayaqlarım məni evə belə cəldliklə aparır. Yəqin hissiyatım məni aparırmış.
Ev qapısını örtülməmişdi. Evə daxil olub, onu səsləməyə başladım. O, səsimə səs vermədi. Dedim, yəqin yatıb. Amma tez də fikrimdən yayındım, çünki kimyəvi terapiyanı durduranı ağrılar ona rahat nəfəs almağa imkan vermirdi.
Qonaq otağına addım atmışdım ki, gözlərimin önündəki olanlara inanmağa beynim imtina etdi. Atam intihar etmişdi. Əvvəllər şamdanların asılı olduğu, indi isə yerinə iki qırmaq kimi böyük mıxların vurulduğu yerdən atam kəndiri elə salmışdı ki onu oradan kəndiri kəsmədən çıxarmaq mümkün olmamışdı.
Mən onun sallanan cəsədini görücə duruxdum. Qaçıb, ayaqlarını çiynimə dirədim ki bəlkə sağdır, onu səslədim, sirkələdim, onun bədəni bumbuz olmuşdu. Həyat bədənindən axıb getmiş, yerinə boş bir cəsət buraxmışdı. Atamın bədəni ağır olduğundan çiynim bu ağırlığa tab gətirmədi və mən yerə yıxıldım.
Bu an özümü saxlaya bilməyib, qışqırdım. Belə heç vaxt qışqırmamışdım. Qışqırığımdam öz qulaqlarım batdı. Gözümdən yaşlar sel kimi axmağa başladı. Niyə ata, niyə məni tərk etdin? Niyə həyat bizə qarşı bu qəddar oldu? Pulsuzluq bizi məhv etdi, səni bizdən aldı. Hər şeyin başında pulun durduğu bir zamanda xərçəng səni ağuşuna alıb, başqa dünyaya apardı. Sənin kimi minlərcə insan hər  gün o biri dünyaya köçür.
Həyətə çıxıb, ağlayıb, ah-vay edirdim. Səsimə qonşuluqda qadın gəldi. Nə olduğunu anlamağa çalışsa da, ona heçnə deyə bilmədim. Evə daxil olanda, atamın meyidini görüncə, onu da ağlamaq tutdu. Tez oğlunu çağırdı. Oğlu gəlib, atamın kəndirini kəsərək meyidini aşağı endirdi. Sonra qonşu anama və qardaşıma zəng vurdu.
Görünür atam bunu öncədən planlaşdırıb. Qarajdan evin təmiri zamanı sementin qaldırılması üçün istifadə etdiyi kəndiri tapmış, onu heç kim görməsin deyə divanın altında gizlətmiş, anamla mən işə getdikdən sonra öz intihar planını həyata keçirmişdi. Mən bunu daha sonra divanın altını təmizləyərkən, kəndirdən bir hissə tapdığım zaman anladım. Ölümündən bir gün öncə o qədər mehriban, o qədər gülərüz idi ki, çoxdandır biz onu bu cür görməmişdik. Sən demə sonuncu günü imiş bizlə.
İndi isə onun yas məclisində oturub, hamının üzünə baxıram. O vaxt bizə yardım etməkdən boyun qaçıran şəxslər indi atamın yas məclisində oturub, heçnə olmamış kimi danışır. Elə bil bizdən atamın xəstəliyinə görə üz döndərən bunlar deyildi. Mən onlara necə də nifrət edirəm. Ağlımdasa bankdan götürdüyümüz krediti və aldığımız borcları necə ödəcəyimizi fikirləşirəm. Qardaşımın ailəsində körpə dünyaya gəldiyindən o bizə çətin ki yardım edə bilsin. Güya heç yardım da etmək fikrindəydi. O çox vaxt ailəmizə biganəlik göstərirdi. Atam danlasa da, ağıl öyrətsə də xeyri olmurdu. Anamla mən çiyin-çiyinə verib, borcları ödəməli, maaşdan qalacaq pulla isə yarı ac, yarı tox dolanmalıyıq.
Həyat davam edir, düzdür. Ölənlə ölmək olmaz. Yaşamağa davam etmək lazımdır, heçnəyə baxmayaraq. Mən bütün bunların hamısı yaxşı bilirəm. Bəs yaxşı toy günümdə məni ağ duvaqla bəy evinə kim gəlin köçürdəcək? Kim alnımdan öpüb, ər evinə yaxşı yol deyəcək? Atasız qızlara, dul qadınlara çəp baxılan bir cəmiyyətdə yaşadığımız zaman mən bu ağır yükü çiyinlərimdə necə çəkəcəyəm? Qızın atasının olmaması öyrənən, ona şərəfsiz və ləyaqətsiz təkliflər edən o qədər alcaq varkən, mən kimə sığınacağam?
Dərin fikirlərdən məni anam ayırır və deyir ki işə getməliyəm.Mənsə yanağıma düşən göz yaşı damcısını silərək, özümə güzgüdə əl gəzdirirək, işə yollanıram ki axşam yenidən məni daha gözləməyək atasız bir evə qayıdım. Mənə əlvida demədən, məni tərk etmiş insanın evə qayıdım.