Sərlövhə

Ac "xoşbəxtlər"

Son zamanlar statuslarda, müəyyən qruplarda görürəm ki xanımlar və bəylər nikahdan sonra imkansızlıqdan, kirayə qalmaqdan şikayət edirlər. Həqiqətən də belə insanları anlamıram. Tutaq ki siz nikaha girmək istəyirsiz. Bu adi haldı. Nikah qeydiyyatı orqanlarına müraciət edirsiz. Bir ay içində əgər hər hansı əsaslı səbəb yoxdursa, sizin nikahınız qeydə alınır. Uzağı balaca, yığcam yığıncaq edərək, başlayırsız birgə həyata. Amma əgər sizin başınız üzərində yaşayacağınız damınız yoxdursa, ömür boyu kirayə qalaraq, həyat keçirəcəksizsə, hansı ağılla evlənirsiz? Borca-xərcə girib, toyuna az qala min nəfər çağırıb, üstəgəl də kreditə götürdüyü pulun hesabına, zinət, geyim, toy ləvazimatı alandan sonra qaytara bilməyənlərdən danışmıram. Onlar diriliyində qiymət vermədikləri, ölümündən sonra yasına dünyanın nemətini sərənlərlə eyni səviyyədədir. Mən heç kimi mühakimə etmək istəmirəm. Sadəcə sizin şikayətləriniz o qədər iri miqyas alıb ki, artıq gözlərdən də yayınmır. Ard-arda baş verən devalivasiyalardan sonra hal-hazırda hamıya məlumdur ki iqtisadiyyat və sosial vəziyyət böhrandadır və bu böhran nə qədər sürəcəyini heç kəs bilmir. Bu cür çətin vəziyyətdə, işsizliyin pik nöqtəsini yaşadığı zamanda necə gəldi ailə qurmaq, ailə qurmaq bir qırağa bu vurhavurda dünyaya övlad gətirmək məndə dəhşət doğurur. Əsr olub 21, il olub 2017 insanlar hələ də qoruyucuların nə üçün olması və onlardan düzgün istifadəni bilmir. Evlənən kimi 9 ay sonra valideyn və qohum-əqrəbanın təkidi ilə dünyaya yarı ac, yarı tox qarınla övlad gətirmək, illər sonra o övlad üsyan qaldıranda isə "Səni əzab əziyyətlə dünyaya gətirib, böyütmüşəm" deyib, başlarına vuraraq, minnət etmək hansı düşüncəyə sığır? Məgər övladlarımız onları dünyaya gətirməyimiz üçün bizə yalvarır, yaxud bəlkə xahiş edir? Özümüz övladı məhz özümüz üçün dünyaya gətiririk, sonra da özümü eqoistcəsinə borcu verilməyən insan kimi aparırıq. Valideyn kimi də əsaslı və ya əsassız səhv olduğumuz halda onları səhv çıxarmağa çalışırıq.
Nikaha sırf "bicbala" övlad olmasın deyə daxil olanlar çoxdur. Amma bir çox insanlar nəsil artırmaq istəmirlər. Hətta bəziləri uşaq evindən uşaq götürməyə razı olduqları halda, öz övladlarını dünyaya gətirməyə razı deyillər. Yaxud bunun əksinə, nikaha girmədən dünyaya övlad gətirərək, nəsil artırırlar. Mən kimisə nikahdan kənar övlad dünyaya gətirmək üçün təşviq etmirəm. Bu hər kəsin şəxsi seçimidir. Ancaq əgər siz nikah kimi məsuliyyətli bir məsələyə girişmisizsə, o zaman canınız çıxsın öz valideynlərinizə övlad istəmədiyinizi bildirməyə cəsarət tapın. Öz ayaqları üstündə dura bilməyən, indiyə kimi 5 manat pul qazanmadığı halda, evlənmək sevdasına düşən hər iki cinsin nümayəndələri biraz keçmir ki boşanır. Nikahı oyuncaq bilib, sonradan böyük problemlərlə üzləşdikdə çox az insan bu problemləri dəf edə bilir.
Dünyaya gələn uşağın doğum evindən tutmuş, ta ki məktəbinə və bütün həyatı boyu ona xərclənən məsrəflərin nə qədər pul tutduğunu dərk etmək çox vacibdir. Yaxşı, mən bu uşağı dünyaya gətirdim, sonra necə dolanacağam? Ən dəhşətlilərindən biri də hər il dünyaya  övlad gətirib, sonra da sosial şəbəkələrdə yardım istəyənlərdir. Fikirləri əvvəlki vaxtlara gedərək, "Uşaqdı da, böyüyəcək" deyib, bir ucdan doğmaqla məşğul olmaq inkubatorluq təsəvvürü bağışlayır. Cəmiyyətə yararsız övlad vermək, onun cəmiyyətə, cəmiyyətin isə ona necə təsir edəcəyini anlamaq lazımdır. Təsirin əks təsirə bərabər olduğunu çox heyif ki unuduruq. Çox yazmağı sevmirəm. Amma bir şeyi anladım ki fikirlərimi feysbuk statusunda cəmləyə bilməyəcəyim qədər uzun olacaq. İnsanların çoxu hələ də dərk etməyiblər ki, bir birlərinə borcları yoxdur. Öhdəlik borc deyil. Ödtəlik çiyinlərimizə aldığımız məsuliyyətdir. Biz nə qədər məsuliyyətin nə olduğunu, onu çiyinlərimizə aldığımızdan sonra ağırlığından nə qələt elədimizi anlamayacağıma kimi bədbəxt olacağıq. Çünki biz özümü başqasının yerinə qoyub, onun yerində olacağımız təqdirdə nə edəcəyimizi düşünmək belə istəmirik. Bizə verilən beyni, düzgün istifadəsindən savayı haraya istəsək işlədirik. Hər kəsə bol uğur arzu edirəm. Güclü olun və bir-birinizə dəstək durun. 

İlk baxışdan sevgi, yoxsa beynimizdəki obraz?

Dekabrda kişi və qadın seçimləri haqqında yazanda, sevgi haqqında da yazacağımı bildirmişdim. Sevgi həddindən artıq geniş mövzu olduğundan, uzun-uzadı yazmağın mənasını görmürəm.
İlk baxışdan sevgi haqqında fikrimi bildirmək istəyirəm. İlk baxışdan sevgi varmı? Yoxsa sevgi zamanla formalaşır? Gördüyümüz insan ilk baxışdan xoşumuza gəldiyi zaman göz bəbəklərimizin böyüməsi, ürək döyüntülərimizin sürətlənməsi, bədən temperaturmuzun artması ilk baxışdan sevginin göstəricisidirmi? 
Bu yazını yazmamaışdan öncə axtarış sistemlərində bu mövzuya dair məqalələr oxudum. Mənim özümə də maraqlıdır axı bu ilk baxışdan sevgi nə olan şeydi? İndiyə kimi alimlər heç bir ortaq məxrəcə gələ bilməyiblər bu mövzuda. 
İnsanla rastlaşərkən onun bizi cəlb etməsi, xoşumuza gəlməsi anında beynimizdə bir neçə hormon ifraz olunmağa başlayır, sinir sistemimizin fəaliyyətini, qan-damar sisteminin hərəkətini pozmağa qadir olur. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki bəziləri sevmək istəmir. Normal həyatın gedişatını pozmağa qadir olan sevgi, həyatımızı alt-üst etmək gücündədir. Məsələn reinkarnasiyaya inanan insanlar elə hesab edirlər ki ilk baxışdan sevgi keçmiş həyatımızda bizimlə sevgili olmuş, həyatını bölüşmüş insanla yenidən bu həyatda qovuşmaqdır. Bəziləri üçün ilk baxışdan sevgi sırf genetik səviyyədə baş verən prosesdir. Yəni, biz insanı görürük, onun bizim gələcək nəsil artımağımızda nə qədər yararlı olub-olmamağını müəyyənləşdiririk. Bəziləri isə elə hesab edirik ki bizimilk baxışdan bəyəndiyimiz, aşiq olduğumuz şəxs bizim valideynlərimizlə hansısa üz cizgi, və ya mimiklarıyla bənzər olduğuna görə beynimiz onu doğma insan kimi qavrayır. Məsələn, bəzən bu özünü qızların atalarına bənzər, oğlanlarınsa analarına bənzər qadınlara üstünlük verməsindən irəli gəlir. Bir variantda var ki biz zamanla beynimizdə formalaşdırdığımız obraza uyğun birisinə rast gəldikdə ona aşiq olduğumuzu düşünürük. Bu valideynlərimizə bənzəməyən də ola bilər. Bizim üçün göz, dodaq formalarının, üz cizgilərinin müəyyən yığılmış kompleks şəklində olması rast gəldiyimiz şəxslə üst-üstdə düşməsinin nəticəsi kimi ortaya çıxır. Kiminsə dolğun dodaqlı, kiminsə mavi gözlü insanlardan xoşu gəldiyində bu cizgilərə rast gəldiyi şəxsi bəyənməsi normaldır. 
Şəxsən mənim üçün ilk baxışdan aşiqlik sonradan sevgiyə keçməyə də bilər. Zaman keçdikcə insanın xüsusiyyətləri, fikirlərinin, həyata baxışlarının bizim xüsusiyyyət, xasiyyət və həyata baxışlarımızla üst-üstə düşməməsi konfliktdə gətirir. Sevgi çox vaxt kor olur. Amma sevginin gözləri açılanda hər şey ortaya çıxır. Sevgi bir il yarımdan üç ilə qədər sürür və bədilik xarakteri daşımır. Sadəcə sevgi enerji olduğundan bir növdən digərinə keçir. Uzun müddət bağlı olduğumuz insandan sevgi keçəndən sonra da ayrılmaq çətin olur. Bağlılıq böyük qüvvə olduğundan bəzən sevgini də aşır. Sevgi bağlılıq da yaradır. Bağlılıq da sevgi yaratmaq gücünə malikdir. Uzun müddət ünsiyyətdə olduğumuz şəxslə zaman keçdikcə sevdiyimizi də anlayırıq. Uşaq vaxtı eşitdiyim hekayətə görə sevgi kor olur dəlilik isə onun əlindən tutur. Səbəbsə hormonların normal psixikamızın pozduğuna görə bu hal baş verir. 
Amma sevmək gözəldir. Bəzən qarşılıqsız sevgi əzab versə də gözəl olur. Lakin hər kəsə qarşılıqlı sevgi arzu edirəm.
Bəs siz ilk baxışdan sevgiyə inanırsız?

Mingəçevirdən xoş xatirələr.

Martın 10-12 arası ikinci dəfə idi ki Mingəçevir şəhərinə səyahət edirdim. Noyabrda və bu ay səyahətimin əsasə səbəbi “Əhalinin həssas qruplarının sosial-iqtisadi hüquqlarının təmin olunmasında vətəndaş cəmiyyətinin rolunun gücləndirilməsi” layihəsi çərçivəsində açıq məlumatlara dair təlim idi. Keçən dəfəki kimi iki qrupdan təşkil olunan təlimin birinci ilk 3 günlüyə mən getmişdim. 

Təlim Mingəçevir Valideynlər Assosiasiyası, Çexiya  (“Transitions”) və Polşadan (“Linking”) olan tərəfdaşları ilə birgə  Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi və BMT-nin İnkişaf Proqramı tərəfindən həyata keçirilir. Təlim Mingəçevir Media mərkəzində baş tutur. Layihənin rəhbəri Fərman Nəbiyev keçən dəfə ki kimi bizi xoş üzlə qarşılayaraq, qalacağımız yerlərə yerləşdirdi. 

Noyabrda olarkən mən qrupla bərabər Mingəçevir Tarix muzeyinə getmişdim, bu səfər isə Mingəşevir Dövlət Dram teatrına "Milli teatr" günümüz münasibəti ilə baş çəkdik. Bundan savayı teatrında nəznində təşkil edilmiş kinoteatrda da belə film izlədik. Bu şəhərə mən aşiq oldum. Geniş parkları, mülayim havası və mehriban əhalisi var. Sevirəm bu cür şəhərləri. Səsdən-küydən uzaq və hüzur içində həyat. Şairlərin vəsf etdiyi Kür həmişə ki kimi gözəl idi və onun sahilində dolaşmağın bir başqa ləzzəti var. 

Fərman müəllimlə həyat yoldaşı Yeganə xanımın qrup uşaqlarına münasibəti və təlimin yüksək səviyyədə təşkili bizi sevindirməyə bilməzdi. Bu təlimlərdə əsasən dövlət strukturları işçiləri və eləcə də qeyri-hökümət təşkilatlarından nümayəndələr olur. Təlimə ölkəmizin müxtəlif bölgələrindən nümayəndələr təşrif buyurmuşdu. Təlimçimiz media üzrə mətəxəssis Lyaksey Lyavonçik idi. O bizə müxtəlif media alətləri vasitəsi ilə məqalələrin yazılmasında yardımçı vasitələrdən istifadə qaydalarını nəzərə və əyani olaraq istifadəsini göstərdi və praktiki olaraq biz o vasitələrdən təlim zamanı istifadə etdik. Təlimçi ilə ünsiyyətin qurulmasında xüsusi yeri Kərim Əliyev tutdu. Kərim Əliyev Mingəçevir Dövlət Universitetində, İngilis dili fakültəsində, Praktik tərcümə və ingilis ədəbiyyatı tarixindən dərs deyir. Kərim müəllim sinxron olaraq, Azərbaycan dilindən İngilis dilinə və İngilis dilindən Azərbaycan dilinə bizim ünsiyyyətimizi qurmaq üçün danışıqlarımızı tərcümə edirdi. Növbəti təlim qrupu 17-19 mart tarixlərində Mingəçevirdə olacaqlar. Bu layihə bir il ərzində nəzərdə tutulmuşdur. Layihə rəhbərinə və əməyi keçən hər kəsə dərin minnətdarlığımı bildirirəm. Xoş xatirələr üçün çox sağ olun.

Gəl görüşək, yaxud sən mənim heç xoşuma gəlmədin.

Gək görüşək. Biz niyə əks cinsin nümayəndəsini bəyənir, onunla münasibət qurmaq istəyir, onu gələcək övladlarımızın valideyni görürük?
Bu sualla mən feysbukda status yazmış, "Sizin mentallitet" səhifəsi statusu bəyənərək bölüşmüşdü. Yazılan rəylərdən belə qənaətə gəlmək olur ki kişi cinsinin nümayəndələri üçün qadının görünüşü elə də önəm daşımır. Yox, o anlamda yox ki vecsizdirlər. Əsla. Sadəcə qadınlar qulaqları ilə sevər, kişilər gözləri ilə deyimi heç də həqiqətə uyğun gəlmir. Xoş sözü hər iki tərəf sevir, görünüşü də elə. Sadəcə nəzərə alsaq ki seçən tərəf həmişə qadınlardı bu baxımdan da onlar kişini ilk növbədə görünüşünə görə seçirlər. Məsələ burada instinktlərdədir. Qadınlar gələcək övladlarına ata seçərkən, onların sağlam nəsil yetişdirilməsi üçün kişinin sağlam, və yaraşıqlı olması xüsusi şüuraltı önəm daşıyır. Kişilər qadının sinəsinə baxması təkcə sinə formalarını sevməklərində yox, eləcə də gələcək uşaqlarının analarının süd vermək qabiliyyətinə, çanaqlarının genişliyi isə körpə bətnində necə sağlam şəkildə daşınması durur. Əlbət ki qadın kişiyə, kişi isə qadına baxarkən şüurlu şəkildə bu haqda çox vaxt düşünmür. Qadınların övladlarına ata seçərkən onun imkanlı olması da şüuraltıdır. Övladlarının gələcəyini təmin etmək üçün onlar daha imkanlı şəxs seçmək istəyirlər. 
Keçirdiyim sorğuda kişilərin  çox hissəsi qadınların görünüşündən çox onların nə qədər ünsiyyətə meyilli, maraqlı olmasını önə çəkdikləri halda, qadınlar daha çox yaraşığa, yəni görünüşə önəm verdiklərin vurğulayıblar. İlk baxışdan yaranan simpatiya və ya antipatiya sonralar öz təsdiqini heç də həmişə tapmır. Ünsiyyət zamanı insanları tanımağa başlayırıq. Bu zaman onların bizlə üst-üstə düşən və düşməyən fikirləri, idealogiyaları, inamları söhbətin mövzusu olduğunda bizim nə qədər uyğun gəlib, gəlməməyimiz aydınlaşır. Qadın vəkişi münasibətlərində təkcə fikir uyğunluğu yox, fiziki uyğunluq da mühüm yer daşıyır. Bədən quruluşları, seks zamanı xüsusi bir yer tutmasa da seksin özü münasibətdə əsas yerlərdən birini tutur. Nigahın pozulması təkcə xasiyətlərin müxtəlifliyi deyil, temperamentlərin də təzadlı olmasından irəli gəlir. Həddindən artıq çılğın, ehtiras dolu birisinə, sakit təbiətli seksdən zövq almayan insanla yaşamaq əzabdan başqa bir şey olmur. Bu zaman həmin şəxs bu hərəti başqasında axtarmağa başlayır. Xəyanətlərin çoxu temperament fərqliliyindən baş verir. Amma bu haqda başqa vaxt yazacağam. 
İlk baxışdan eşq deyilən anlayış demək olar ki yoxdur. Biz sadəcə şüuraltı olaraq ideal hesab etdiyimiz bir model formalaşdırırıq.Bu model ətrafımızdan, gördüklərimizdən, oxuduqlarımızdan formalaşır və biz beynimizdəki bu modelə uyğun bir şəxsə rast gəldiyimiz zaman beynimiz bu şəxsn görünüşü ilə eyni anda sinxronlaşdırma aparır və həmiş şəxs skaynerdən bir növ keçirlir. Bənzərlik çox olduğu halda bizə bu insana aşiq olduğumuz kimi gəlir. Sevgidə belə deyil. Aşiqlik heç də həmişə sevgiyə keçmir. Biz sevərkən beynimiz bir neçə hormon ifraz etməyə başlayır. Sevgi minimum 18 aydan, maksimum 3 ilə qədər davam edə bilər. Bu hormonların bəziləri başqa zamanlarda da ifraz olunur. Bu haqda da başqa zaman yazacağam.
"Mən insanın daxilinə fikir verirəm" deyimləri heç də həqiqətə uyğun gəlmir. Yuxarıda sadaladıqlarımdan irəli gələrək görünüş mühüm roldaşıyır. Biz daha sonra daxilinə, yəni, düşüncəsinə, biliyinə, həyata baxışına fikir veririk. Bu daha sonra önəm kəsb etməyə başlayır. beləki xoşumuza gələn birinin ağızını açdıqdan sonra ona qarşı simpatiyamız itir yaxud güclənir. Bu hadisə əksinədə baş verir. Xoşumuza gəlməyən birisi ilə müəyyən səbəblərdən ünsiyyətə girdiyimiz zaman düşüncələrimizin üst üstə düşməsi o şəxsdə simpatiya yarada bilər. 
Bizim seçimlərimiz, kimləsə görüşmək, onunla ünsiyyət qurmaq bu öncə bizim ehtiyaclarımızdan irəli gəlir. İçimizdəki boşluq doldurulsun, eqomuz tətmin edilsin deyə biz tanışlıqlar axtarır, yeni insanlar tanıyır və bu yolla özümüzü "doydururuq". İnsanlar bir birlərini virtual, yaxud real olaraq birinci görünüşə baxırlar.
Bütün bunların başında izdivaca girmək, özümüzdən sonra nəsil buraxmaq və boşluqları doldurmaq niyyətindən savayı bir şey deyildir. 
P.S. Sizə qarşılıqlı sevgilər diləyi ilə növbət yazılarımda görüşənədək. 



O bir gün küsdü tanrıdan....

O bir gün küsdü tanrıdan
Dedi: "Səni daha danışdırmıram
Sənə inanmıram, səni sevmirəm
Sən buna indi sınaq deyirsən?
Övlad öldürənlərə övlad verirsən
Mənə gəlincəsə boş beşik ilə
Gözü yaşlı qoyub, sınaq edirsən".
O bir gün küsdü tanrıdan
Ayrıdı özündən bütöv dünyanı
Sevdiyi qadını bütöv dünyaydı
İblis tək tanrıya üsyan edərək
İsti yuvasından çıxıb gedərək,
Beləcə bu insan küsdü tanrıdan
Əfv qapıları açıqdır, insan
Bir gün sən də qayıdacaqsan
Dönəcək ümidlər, inamlar sənə
Xoşbəxtlik qadınınla girəcək evə
Küsülülük qalacaq sənə dünyadan
Qaçan yerin hara? Barışacaqsan
Yadında qalanlar deyəcək sənə
O bir gün küsdü tanrıdan....
03.12.2016

Şairəm, bilirsən?


Şariəm, bilirsən necə əzabdır sevmək

Necə gecələr yatmamaq
Öz ruhunla sevişmək?
Şairəm, bilirsən necə iyrəncdir özgə əllər?
Necə qorxuncdur özgə qollarda
Özgə dodaqlar, özgə yataqlarda
Özgə insanlarla çəkişmək?
Şairəm, bilirsən nədir incidən
Nədir üzən, nədir küsdürən?
Səni sevən birisini sevə bilməmək
Üzərək, üzülərək, istirab çəkmək
Şairəm bilirsən mən hey susuram
Üzümdə təbəssüm, gözlərimdə qəm
Şairəm, şairəm axı bilirsən
Sevmədən sevirəm bu sevgi bəlkə
İşgəncə olsada mən ki xoşbəxtəm
Şairəm, bilirsən mən axı dəliyəm
Dəlilər nə anlar dünya işindən
Gələcək keçmiş tək 
Keçməmiş demək
Şairəm, bilirsən? 
Bilirsən, gülüm.
Bir son var, yox deyil axı o ölüm
Şairəm, ölmüşəm basdıran yoxdur
Şairəm mövcud yox sən yalnız yaşa
Şairəm, xoşbəxt ol, 
Şairəm, var ol.
P.S. Sevdiyim şairəyə

Şairə Bənövşə Mahmudqızına ithaf olunur.

Bookmate saytı haqqında

Bu səfər mən sizə Azercell şirkətinin birgə istifadəyə verdiyi Bookmate tədbiqinin saytından danışacağam. Bookmate - abunəlik əsasında elektron kitablar oxumaq üçün xidmətdir. Bookmate Android, iOS, Windows Phone əməliyyat sistemlərinə malik olan telefon və planşetlər üçün tədbiqdən ibarətdir. Lakin bundan başqa rəsmi sayta malikdir və tərəfdaşlarlarına uyğun olaraq saytın o tərəfdaşa uyğun səhifələri mövcuddur. 
Azercell şirkətinə aid olan Bookmate səhifəsinə Bookmate Azercell linkinə klikləməklə keçid edə bilərsiniz.
Abunəlik pulladır. Amma Azercell öz abunəçilərinə 7 günlük pulsuz abunəlik hədiyyə edir. Bunun üçün göstərilmiş xanada öz mobil nömrənizi daxil edərək, "Oxumağa başla" xanasına klikləməlisiz. Ancaq bir şeyi unutmamalısız ki 7 gündən sonra siz pullu abunəliyə keçirsiz və hər gün üçün ƏDV daxil olmaq şərtiylə sizin balansınızdan 0.15 AZN çıxılacaqdır. 
Nəzərinizə çatdırmalıyam ki 3,5 AZN aylıq ödəniş haqqı ödəyərək siz Bookmate vasitəsilə istənilən kitabı oxuya və öz kitabxananıza əlavə edə bilərsiniz.  Hər bir abunəçi Bookmate-dən 1 həftə ərzində pulsuz istifadə edə bilər.

Həmçinin Bookmate-dən bir aylıq yox istəyinizə uyğun gündəlik, həftəlik və hətta illik qoşula bilərsiniz.

Bunun üçün aşağıda qeyd olunan açar sözlərindən birini telefonun ekranında yığın və xidmətdən faydalanın

*501# - 1 gün - 0.15 AZN
*507#- 7 gün - 0.99 AZN
*530#- 30 gün - 3.50 AZN
*590#-90 gün - 9 AZN
*180#-180 gün-16 AZN
*366#- 1 il - 30 AZN
Abunəliyi durdurmaq üçün isə *569# YES yığmaq bəs edir.


Qeyd: 
  • Bookmate tətbiqindən pulsuz istifadə etmək mümkündür, lakin bu təqdirdə siz məhdud sayda (xüsusən də klassik ədəbiyyatı) oxuya bilərsiniz.
  • Aylıq abunə haqqı hər ay yenilənir.
  • Tətbiqi cihazdan sildikdə xidmət deaktiv olunmur və hər ay 3,5 AZN aylıq abunə haqqın tutulması davam edir. Xidməti deaktiv etmək üçün tətbiq və ya sayt üzərindən ayarlara daxil olaraq avtoyenilənməni dayandırmaq lazımdır. 
  • Deaktivasiyadan sonra xidmət ayın sonunadək istifadədə qalacaq və növbəti aydan yenilənməyəcək. Mənbə :Bookmate tarif

Nömrənizi 994 kodu ilə daxil etdikdən sonra "Oxumağa başla" xanasına tıkladıqdan sonra bu cür səhifə açılacaqdır. Siz nömrənizi qeyd etdikdən dərhal sonra sizə təsdiq kodu gələcəkdir. Həmin təsdiq kodunu "Təsdiq kodunu daxil edin" xanasına yazmalısınız. 
Əgər Kod gəlmədisə, "Təkrar göndər" hissəsinə klikləyin. Öncədən qeyd etdiyiniz mobil nömrənizi dəyişdirmək istədiyiniz təqdirdə "Nömrəni dəyiş" hissəsinə klikləməyiniz kifayət edəcəkdir. 
Təsdiq kodunu daxil edib, ox işarəsinə kliklədikdən sonra yeni bir səhifə açılacaqdır. Bunda öncə dediyim kimi əgər sizin əməliyyat sisteminiz Android iOS, yaxud Windows Phonde olduğu halda siz əməliyyat sisteminizin tətbiq marketlərindən Bookmate tətbiqini smartfonunuza köçürdə bilərsiz. Android sisteminə uyğun olaraq  Google Play, iOS üçün App Store və Windows Phone uyğun olaraq Windows Store olacaq. Əgər sizin smartfonunuz yoxdursa, bu zaman siz "Saytdan oxu" hissəsinə klikləyərək, saytdakı elektron kitablar olan səhifəyə keçid edə bilərsiniz. Əgər saytla əlaqədar hər hansı sualınız varsa, göstərilmiş elektron poçt ünvanı ilə əlaqə saxlamaq olar. 
"Saytdan oxu" hissəsindən keçid etdikdən sonra açılan pəncərədən səhifənin dilini, axtaracağınız kitabların dilini  və yaradılmış profilinizə keçid edə bilərsiniz. Bundan savayı "Nə oxuyurlar" bölməsində abunə olduğunuz şəxslərin nə oxuduqlarını, "Mənim kitablarım" bölməsində hal-hazırda oxuduğunuz, sonra oxumaq üçün işarələdiyiniz, bütün kitablar və sayta yüklədiyiniz kitablar var. Eləcə də bu səhifədə: kitablar, rəflər, sitatlar və Bookmate saytında sosial şəbəkələr vasitəsi ilə əlaqələndirilmiş dostlarınızın profillərinə abunə ola bilərsiniz. Bundan başqa siz öz profilinizə daxil olaraq, ad və soyadınızı, özünüz haqqında bir neçə söz, şəxsi saytınızın linkini əlavə edə, elektron poçt, şifrənizi, doğum tarixinizi dəyişdirə bilərsiz. Kitab, müəlliv və janr xanasını isə axtarış üçün nəzərdə tutulmuşdur. 


Axtarışa verdiyiniz kitabın səhifəsində dərhal oxumaq üçün "Oxu" xanasına klikləməyiniz bəs edir. Sağ tərəfdə "Təəssürat" xanasına klikləyəndə kitab haqqında təəssüratlarınızı yaza bilər, kitabı rəfə əlavə edə bilər, əgər artıq kitabı oxumusunuzsa "Artıq oxumuşam" xanasına klikləyə bilərsiz.Paylaş bölməsində kitabı sosial şəbəkələrdəki profillərinizdə bölüşə bilərsiniz. Digər üç nöqtə kimi göstərilmiş hissə isə kitabı gizlin oxumaq və silmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Səhifənin aşağısında kitab haqqında saytın digər istifadəçilərinin təəssüratları yazılmışdır. 


Diqqətinizə yetirmək istəyirəm ki siz başqa şəxsə də abunəlik hədiyyə edə bilərsiniz. Bunun üçün ya axtarış zamanı çıxmış kitabın aşağı səhifəsinə gələrək "Abunəlik hədiyyə et" xanasına klikləmək, 
yaxud da brauzerin ünvan sətrində https://bookmate.com/gifts yazmaq lazımdır. Bookmate Hədiyyə

Bundan savayı açılmış səhifədə "Abunəlik hədiyyə et" xanasına klikləyəndə kiçik pəncərə açılır. Açılan pəncərədə sizə uyqğun hədiyyə paketini seçirsiniz. 
Məndən bu qədər :) Sizə xoş mütaliə və qiraətlər :)